28 Mayıs 2023 sonrasına bazı notlar

Son seçimlerin vaatleri arasında USDTRY ile ilgili tek söz yoktu. Şaşırdım mı? Evet, çok şaşırdım hem de! Türkiye’nin ve dolayısıyla yakın bölgenin de en önemli sorunu USDTRY. Alttaki PDF’nin soldaki grafiğinin söylediği gibi USDTRY yeni bir yukarı atağa hazır. (Magenta renkli çizgi 50 aylık basit hareketli ortalamadır.)

Ama çok daha önemlisi 2002’den bu yana, yani yaklaşık 20 yılda fiyatı yaklaşık 20 katına çıkan bu kâğıdın altında kalıp ezilmeyen hemen hiçbir şey kalmadı ülkede. Muhalif yaftalı pek çok siyasetçi, ekonomist ve ekonomi yazılı ve görsel medyasına pek çok kez yazıp çizip dikkat çekmeye çalıştım. Lâkin nafile!

İhtimaldir ki, CB seçim sandığı 2023 içinde 3. kez kurulursa hiç değilse değinen biri çıkar belki. Dikkate değer ki, USDTRY parabolik üstel yükselmektedir. Yani, t zamanının birimi ay olmak üzere

USDTRY ∝ exp(t2)

denklemi yaklaşık olarak doğrudur; özellikle, magenta renkli 50 aylık basit hareketli ortalama eğrisi için.

Durumun önemi daha iyi anlaşılır umuduyla ₺’yi dünya paralarıyla kıyaslayalım. Alttaki PDF’nin sağındaki grafik DXY/USDTRY olup ₺/DÜNYA PARALARI manasındadır yaklaşık olarak.

DXY/USDTRY grafiğinin, özellikle de magenta renkli 50 aylık basit hareketli ortalama eğrisinin parabolik üstel hızda düştüğü dikkate değer bir husustur. Yani ve yaklaşık olarak

DXY/USDTRY ∝ exp(-t2).

Daha ayrıntılı bir gösterim en alttaki excel grafiğindedir. Burada yatay eksen ay sayısını göstermekte olup y değişkeni DXY/USD’nin 50 aylık hareketli basit ortalamasının (e tabanlı) doğal logaritmasını (Ln(y)) göstermektedir. Notlayalım; Ln(exp(x))=exp(Ln(z))=1. Fazlası için bkz., https://www.google.com/search?q=do%C4%9Fal+logaritma&oq=do%C4%9Fal+logaritma&aqs=chrome..69i57j0i512l2j0i15i22i30j0i22i30l2j69i60l2.816j0j4&sourceid=chrome&ie=UTF-8

USDTRY grafiğinin yukarı ivmesi kırılarak normalleşmesi sağlan(A)madıkça, ülkede neyin normalleşmesi sağlanabilir acaba?

28M

Bir yanıt yazın