ALGORİTMA 1

ALGORİTMA 1

Pratik anlamıyla finans AL-SAT işlemlerine dayanır. Herhangi bir finansal araç (instrument) kazanç sağlamak amacıyla alınır. (Açığa satış bile bir tür alış işlemi olarak değerlendirilebilir. Bkz. NOT 1) Lâkin, o araç satılmadıkça da herhangi bir kazanç sağlan(a)maz. Yani, âtıl duran kâr pek bir anlam taşımaz. Hatta, başlangıçtaki para (capital) kullanılamaz durumunda olduğu için, kapatılmamış pozisyonlar yatırımcıda hoşnutsuzluk, huzursuzluk ve tedirginlik yaratır çoğu zaman. Bu nedenle pozisyon kapama işlemlerine “realizasyon” da denilmektedir.

Finans işlemlerine giren herkes elbette AL-SAT yapacaktır. Aldığını eninde sonunda satacaktır. Tersi düşünülemez. Yani ve hemen görüldüğü üzere, AL-TUT saçma sapan bir stratejidir.

Satış finansal işlemlerin zorunluluğu olduğuna göre, temel sorun hangi sıklıkla ve hangi ölçütlere (kriter) göre AL-SAT yapılacağıdır. Şeytanın gizlendiği ayrıntıya dikkat edilsin; AL-SAT sıklığı, doğrudan doğruya, hangi ölçütlere göre AL-SAT yapıldığına bağlı olacaktır. Dikkat edilmesi yarar sağlayacak bir başka ayrıntı da şudur: eğer ölçüt uygulanıyorsa orada kural var demektir. Dolayısı ile, ölçüte göre AL-SAT tamı tamına kurallı AL-SAT demektir. İşte bu ölçütler (kurallar) bütününe de ALGORİTMA denir.

Örneğin, pazartesi günleri AL, perşembe günleri SAT işlemi yapmak algoritmik işlemdir. Şu da bir algoritmik işlemdir; borsada iki bilanço dönemi arasında AL, bilanço geldiğinde SAT. Yoksa, herhangi bir ölçüte dayanmaksızın, yani rastgele AL-SAT işlemleri yapmanın yarar getirmeyeceği açıktır.

 

Yöntemler

Pek çok başarılı algoritmik yöntem mevcuttur. Bunlardan birinin Dow Jones endeksine uygulamasının sonuçları ŞEKİL 1-3 dizisinde sunulmaktadır. Bunların her birinde soldaki şekiller normal zaman içindeki sonuçları, sağdaki şekiller ise, zamanın tersine çevrilmesi (yani Dow Jones’un yaklaşık 100 kez küçülmesi) halinde ne olmuş olabileceğinin simülasyonunu vermektedir.

 

(a)                                                                                         (b)

ŞEKİL 1 Dow Jones yaklaşık 1924 ve 2014 yılları arasındaki yaklaşık 90 yıllık süre içinde yaklaşık 100 kat büyürken, soldaki şekilde görüleceği üzre, model portföy yaklaşık 1011 (on üstü 11=100 milyar) kat büyümüştür. Sağdaki şekilde ise, hayali olarak tersine çevrilmiş zamandaki Dow Jones grafiği kullanılmıştır. Sırasıyla, M0c(t) ve M0c(t’) model portföylerin evrilmesini göstermektedir. Bu durumda model portföy yaklaşık 1022 (on üstü 22=100 milyar kerre 100 milyar) kat büyümüştür.

 

Kullanılmış olan yöntemin önemli özellikleri şöylece sıralanabilir.

Kullanılan model, ilgili finansal aracın tarihi verilerine ve birkaç mantıksal cümleye (if-clauses) dayalıdır. Başka bir deyişle, ilgili finansal araçtaki AL-SAT işlemleri ancak ve ancak birkaç taneden ibaret olan mantıksal koşulların (if-conditions) sağlanması halinde gerçekleşmiştir.

  • Her AL işleminde, sahip olunan paranın (capital) tümü bir seferde kullanılmıştır. Dolayısıyla, herhangi bir ikinci AL işlemi, SAT işlemi yapılmaksızın gerçekleşmemiştir. (Kredili alış ve benzeri açığa alış işlemi yapılmamıştır.)
  • Açığa satış işlemi yapılmamıştır. Dolayısıyla, art arda iki SAT işlemi yapılmamıştır.
  • Zarar kes (stop-loss) gibi önlemler kullanılmamıştır.
  • AL ve SAT işlemlerine ait emirlerin körleme (blind-fold) yöntemiyle yani, piyasa işlemleri görülmeden/gözlenmeden önce yollandığı varsayılmıştır.
  • Her AL ve SAT işlemi için %0,1 yani binde bir komisyon, vergi vs. kesinti uygulandığı varsayılmıştır.

(a)                                                                                               (b)

ŞEKİL 2 Dow Jones’a uygulanmış yukarıdaki ALGORİTMA’nın ara zamanlardaki evrilişi. Sırasıyla, Mc(t) ve Mc(t’) model portföylerin hayali tersine zaman içindeki evrilmesini göstermektedir.

 

ŞEKİL 2’de görüleceği üzre, ALGORİTMAmız kısa vadeli trendlere ve trend değişikliklerine hassasiyet göstermeden hayli başarılı sonuçlar sağlamıştır. Bu kazançlı ve zarara yol açmış işlemlerin dağılımı (empirical distributions) ŞEKİL 3’de sunulmuştur.

 

(a)                                                                                            (b)

ŞEKİL 3   Tekil göreli (oransal) kazançların dağılımı; (a) normal zaman için, (b) hayali tersine çevrilmiş zaman için.

 

Finans ile ilgili gelecek yazılarımızda, başka konuların yanı sıra başka ALGORİTMA örneklerine de yer verilecektir.

NOT 1: Açığa satış bile bir tür alış işlemi olarak değerlendirilebilir. Biraz daha açık deyimi ile, böylelikle açığa satış pozisyonu alınmış olmaktadır. Dolayısı ile, her ilk işlem pozisyon AL ifadesiyle değerlendirilebilir.

Bir yanıt yazın