ALGORİTMA 4-i Finasmatik (algoritma, robot) yapalım

ALGORİTMA 4-i Finasmatik (algoritma, robot) yapalım

Çoğunlukla yürüdüğüm sahil boyundaki meyhanelerden birinin ocağının yer aldığı bina ile masaları arasından gelip geçmekteyim. Garsonlardan biriyle de üç beş kelime lâkırdı ederiz o ara. “Nerden gelip nereye gidiyon her gün böyle?” “Bir o yana, bir bu yana. Maksat Dünya’nın dengesi bozulmasın.”

Yürüyüş tempoma sadıkımdır. Bozulmasına pek müsaade etmem. Bu nedenle, kısadır o tür lâflamalar.

Geçen bir gün yine oradan geçerken yanında da bir çırak var iken “Yine mi denge?” dedi benden yana. Ben de “Hıı! İleri tarafta kalabalık azalmış, gideyim de denge sağlayayım.” dedi idim, lâf uzamasın diye.

Tam onların hizasını geçip onları arkamda bırakmışken, aynı sesi işittim. “Bu salak da Dünya’nın dengesini harbiden sağladığını sanıyo.”

Ne cevap verseydim ki? Tempomu bozmadım.

Dönüşte de ortalıkta yok idi.

İşte o iskele tarafında küçük de bir dönerci var. Bildiğiniz kıyma döner. Ama tabelasında “İskele Döner” yazıyor. Ben de sürekli takılıyorum, “Yoo! İskelenin döndüğü falan yok.”

Çünkü kasabada “Kuzu Döner”ci var, “Tavuk Döner”ci de var. Bunu söyleyince, “İskele Döner”ci pek şaşırdı. Hiç böyle düşünmemişlermiş.

Kısa Kısa başlığımız altında yer alan Bilmece Kaydırmaca 1 yazımızdaki gemi yolculuğu ile ilgili soru pek çok biçimsel ve özsel (syntax, semantics) hatalar veya kıvraklıklar barındırmaktadır. Bunlardan biri, “dümdüz”lükle ilgilidir. Dünya yusyuvarlak iken, hangi gemi dümdüz gidebilir ki? Ayrıca, herhangi bir ülkeden kalkan gemi başka herhangi bir ülkeye de “dümdüz” gidip dönerek de gayet uzun yolculuk yapabilir. Ayrıca, hangi ülkenin deniz kıyısı baştan sona rıhtım/liman ile döşenmiş olabilir ki, gemi kalkışına ve yanaşmasına olanak sağlansın?!

“Bir adam bir saatte bir hendek kazıyorsa, bu, 60 kişinin aynı hendeği bir dakikada kazacağı anlamına gelmez – bu herkes için, hatta çağdaş fizik ve matematik bilmeyenler için bile açıktır.” diye yazmış idi Klonowski. Cevap ise, kesinlikle bilinemez. Yani hiçbir matematiksel cevap yoktur.

Çünkü; her adam o hendeği tek tek kazmış olsaydı hep mi 60 dakikada biterdi iş? Bu belli değil. Üstelik, hilelerden biri şurada ki, 60 kişilik bir durum sürülüyor göz önüne ve 1 dakika gibi bir başka gündelik ve alışkın olduğumuz süre ifade ediliyor. Bu durumda limit alsak ve desek ki, 600 adam 1/10 dakikada (=6 saniye) 6000 adam da 1/100 dakika (=0,6) saniye de kazıverir aynı hendeği.

Aynı hendek mi? Aynı hendek yok ki. Ne demek aynı hendeği kazmak? O hendek kazıldı ve bitti. Başka bir hendek içinse elde hiçbir veri yok. Her şeyden önce arazi toprak özellikleri farklı olabilir; bu kez toprak daha taşlı ve kumludur, örneğin.

Hemen hepimizin bu tür algılayış, düşünüş, değerlendiriş arızalarımız var. Beşerin hafızası değil sadece, ama aklı ve zihni de türlü çeşitli malullük özelliklerine sahip demek ki. Yoksa ne diye “Efficient Market Theory” ile “Portfolio Theory” yapılsın, ileri sürülsün ve dahası Nobel Ödülü’ne lâyık görülsün ki?! (Bkz. Güzel Aklımı Niçin Yorayım)

Devamı var; lütfen bkz. ALGORİTMA 4-ii.

Bir yanıt yazın