Bilim ve Ekonomi -1-

Bilim adlandırmaları disiplinlerin nitelik tanımlarıyla yakından ilişkili olduğu için önemlidir. Örneğin, Astronomi bilim olmayıp sıradan bir gök cisimlerini adlandırmak, sınıflandırmak ve benzeri işleri kapsar. Bir bakıma gök coğrafyası olarak da adlandırılabilir. Çünkü bilim olmayan coğrafya da yer anlamındaki “geo” ile yazı anlamındaki “graphia” sözcüklerinden bileştirilmiştir; yere ilişkin yazılar, yer yazıları anlamına gelir.

Coğrafyada nasıl dört yön var ise, astronomide de Kutup Yıldızı’ndan geçen hayali bir düz çizgi ve Zodyak düzlemi vardır. Gel gelelim, bir de sağ sol yönlerini betimlemek için açı kullanılıyor olsa bile açı ölçmek için de bir başlangıç noktasına, sıfır açı noktasına yani orijine gerek vardır. Eski astronomiciler bu konuda gayet zekice bir çözüm bulmuş ve gökyüzünü tıpkı bir şemsiyeninki gibi 12 hayali dilime ayırmışlardır. Bu dilimlerin her birini ayrıştırıp adlandırmak için de Zodyak’a yakın yıldızlar arasında yine bazı hayali çizgiler çizerek onları günlük hayatta sıkça rastlanacak ve hemen herkesin kolayca tanıyıp bildiği bazı nesne ve hayvanlara benzetmişlerdir. Bu hayali tasvirlere şimdi biz burç takımyıldızları diyoruz; Oğlak, Kova, Balık ve benzeri gibi…

Bu sayede, Yer’in değişik yerlerindeki gök gözlemcileri ortak bir gök cisimleri koordinatlama sistemi yaratmış oldu. Çemberin 360 dereceye bölünebilmesinin, saat ve gökyüzü dilimlerinin yani burçların 12 tane olmasının nedeni bu sayıların pek çok askatının olmasıdır. Oysa modern dünyanın 10’luk sistemi 2 ve 5 gibi gayet kısır sayıda askata sahiptir.

Eh artık bütün bunlardan sonra göksel cisimleri ortak bir sistemle koordinatlayarak hem her yerden kolayca tespit edilip gözlenmesi hem de gözlem raporlarının karışıklığa yol açmaksızın elden ele dolaşması mümkün olmuştu. Gökcisimlerinin yerleri, ışık şiddetleri ve benzeri özellikleri ile Yer yüzünde olan bitenler arasında ilinti kurma marazı günümüzde de sürmekte ve bu işlere Astroloji denmektedir.

BilEk

Sözün özü; gök adlandırması, göksel kavramlar anlamındaki astronomi bilgi dizisi ile gastronomi aynı kategoridendir. Bu kategorinin bir başka üyesi de ekonomidir.

Bu üç bilgi dizinin hiçbiri bilim değildir, çünkü herhangi bir (bilimsel) yasadan mahrumdurlar. Fizik ve kimyadan sonra genetik yasaların bulunması ile biyoloji de bilimsel bilgi dizisi kategorisine dâhil olmuştur. Astronomi, gastronomi ve ekonomi alanlarında da (bilimsel) yasa olduğu keşfedilirse ilgili alan da elbet bilim yaftasına hak kazanacaktır.

Bir yanıt yazın